De Nationale Tuinvogel Top 10 werd in 2004 door de Vrije Vogel Club voor de zesde maal in successie georganiseerd. Dit jaar deden maar liefst 697 Vrije Vogels mee. Jullie telden in totaal 28673 vogels. Dat zijn er ruim 2000 meer dan er in 2001 geteld werden. Zouden de winters dan echt zo zacht worden dat er steeds meer vogels hier blijven hangen?

Wat er eigenlijk al een beetje aan zat te komen gebeurde: de koolmees heeft de huismus verdrongen van de eerste plaats. De koolmees profiteert maximaal van alles wat er op de voederplanken gestrooid wordt. De huismus blijkt ook in de tuinvogeltelling achteruit gegaan te zijn. Landelijk gaat het al niet goed met hem. De derde plaats is voor de kauw. Op de vierde plaats dit jaar de spreeuw. Als je spreeuwen ziet, zijn het er gelijk véél, zo blijkt uit de telling. Als je 1000 spreeuwen tijdens de telling ziet, zoals A. Buisman dan tikt dat natuurlijk behoorlijk aan. Dat verklaart dat niet iedereen spreeuwen in de tuin heeft gezien. In de grafiek kan je zien hoeveel exemplaren van iedere soort er in totaal gezien zijn. Hoogste nieuwe binnenkomer is de turkse tortel. Ook deze is al niet meer weg te denken uit de Nederlandse tuinen.

Ontwikkelingen
Wanneer we de resultaten van 2004 vergelijken met die van eerdere jaren dan valt op dat de lijst van tien ten opzichte van 2002 en 2001 niet veranderd is. Alleen hebben sommige soorten stuivertje gewisseld. Dat een vogelsoort hoog eindigt in de Top 10 betekent niet per definitie dat die soort ook in alle opzichten de algemeenste tuinvogelsoort is. Daarvoor is nog een gegeven belangrijk. Voor de plek in de ranglijst telt namelijk ook sterk mee of de vogelsoort in groepen de winter doorbrengt, of juist alleen, of met een paar soortgenoten. Een soort als kauw en spreeuw zijn lang niet door alle deelnemers aan de Tuinvogeltelling gezien. Maar worden ze gezien, dan zijn het er doorgaans meer dan één of twee.

Bijzondere waarnemingen
Tussen de vele waarnemingen van de algemene soortenzaten ook een paar bijzondere. Wat dacht je bijvoorbeeld van een ijsvogel een sperwer of fazant in de tuin?

• Joke van der Velden woont in een woonboot aan een heel groot water en had heel veel zilvermeeuwen in de 'tuin'.
• Tineke Leeuwis zag acht kepen, een winterkoninkje, een grote bonte specht en een zanglijster. Ze schrijft: 'wij wonen aan de rand van Den Haag tegen Loosduinen aan en ik zie hier heel veel vogels. Echt fantastisch. We zien ook regelmatig de vuurgoudhaantjes en de staartmeesjes. Ik geniet als bedpatiënt volop van al die vogels in mijn tuin'. Geweldig dat ook zij aan de telling mee heeft kunnen doen.
• Udo Rijlaarsdam en Marina Dijs zagen o.a. 7 kepen en 8 groenlingen. Ze schrijven dat ze invasie van kepen hadden dit jaar.
• Jan van Eijk woont in Weert en zag groenlingen, staartmezen en een heggenmus. Hij schrijft: 'Ik heb een stadstuin van 6,5 ha. Mijn tuin wordt mede door de inrichting het hele jaar door altijd druk bezocht door vogels. Bestrijdingsmiddelen zijn voor mij taboe, dus volop eten voor mijn gevleugelde vrienden. Tijdens de telling lieten afweten: de groene specht, het winterkoninkje, de kuifmees, de zwartekraai en de vink. Het opvallendste vind ik de groene specht die sinds een jaar regelmatig voedsel zoekt in mijn grasveld ( hij hangt dus niet alleen tegen een boom )'. Groene spechten zie je als een van de weinige soorten spechten vaak op de grond. Daar zoeken ze naar mieren en andere bodemdieren.
• M.M. Polak zag een kleine bonte specht tijdens de telling. Bijzonder!
• Anne Strijker zag naast vogels ook: 1 zwarte kat 2 rode katten 1 lapjeskat 1 cyperse 1 zwart/witte kat. Je zult wel niet veel vogels gezien hebben, Anne.

De Vrije Vogel Club bedankt iedereen die heeft meegedaan aan dit onderzoek. Ook als je maar weinig vogels hebt gezien (of geen), wees niet teleurgesteld. Alle gegevens zijn even belangrijk. We hebben nu een goed beeld gekregen welke vogelsoorten zich ophouden in de Nederlandse tuinen. Dat is belangrijk om te weten. We zijn dan ook vast van plan om volgend jaar opnieuw een Tuinvogel Top 10 telling uit te voeren. Hou de site in de gaten.

Harvey van Diek, SOVON Vogelonderzoek Nederland

	Tuinvogeltop10:
	de aantallen van alle jaren